Certifikimi
Skemat e certifikimit vleresojne ato kompani qe trajtojne ceshtjet mjedisore. Ndryshe nga etiketat-eko, keto skema nuk shprehin asgje ne lidhje me impaktin e produkteve te kompanive mbi mjedisin. Per me teper ato kerkojne nga kompanite qe te ndjekin parimet dhe udhezimet e vendosura paraprakisht nga vete ata per drejtimin e biznesit te tyre. Kerkesat per pjesemarrje ne skema te tilla pa pagese jane shpesh fleksible dhe zakonisht me pak te diskutueshme se skemat e etiketimit eko (burimi Instituti per Studimet e Politikave, Fjalor).

Jane gjashte komponente qe jane te perbashket per te gjithe programet e certifikimit.

Keto jane:

1. Regjistrimi Vullnetar
Tani per tani, te gjitha programet e certifikimit per industrine e udhetimit dhe turizmit jane pa pagese. Bizneset mund te vendosin nese duhet te aplikojne per certifikim apo sic ndodh shpesh qe te paguajne per audite dhe sherbime te tjera. Ka shume te ngjare qe ne te ardhmen, qeverite te bejne shume 'premtime' sic jane prishja e kontratave, vecanerisht ne zona te ndjeshme mjedisore dhe me kompani te pacertifikuara.

2. Logoja
Te gjitha programet e dhena perdorin nje logo, shenje apo marke te perzgjedhur per te diferencuar produktin e tyre ne treg dhe per tu pranuar nga konsumatoret. Shumica prej tyre pranojne qe logoja te perdoret pas certifikimit. Shume programe japin logo per nivele te ndryshme arritjeje, per shembull nga nje ne pese diej, globe apo gjethe.

Shembull
ECOTEL® i cili vlereson performancen mjedisore ne hotele, hane dhe resorte "ekskluzive". Kjo ka nje nga sistemet me te komplikuara.

Ajo ofron nga nje logo te ndryshme per cdo nga keto pese fusha:

  • 1) Manaxhimin e mbeturinave te ngurta
  • 2) Eficencen e perdorimit te energjise
  • 3) Ruajtjen e ujit
  • 4) Edukimin mjedisor te punonjesve dhe perfshirjen e komunitetit
  • 5) Angazhimin mjedisor dhe domethenien e cdo logoje, dhe ne kembim perftimin e nje sistemi rezultatesh ne tre nivele. Kjo i lejon anetaret te paraqesin nje nderthurje te logove ndersa ata perparojne ne nivele te ndryshme te seciles prej pese fushave

 

Te gjitha programet konstatojne, te pakten ne leter, se logot do te terhiqen nese kompania nuk operon ne perputhje me sistemin e certifikimit ose nese vete programet i pershtaten me sakte kriterit te certifikimit dhe ndersa venia ne zbatim e tyre has veshtiresi. Eshte konstatuar se qindra kompani qe jane regjistruar fillimisht si anetare ne Globin e Gjelber [lidhuni ne www.greenglobe21.com/] mund ta perdornin logon. Edhe pse ata nuk kane marre pjese dhe nuk kane arritur cilesine e certifikimit sipas Globit te Gjelber 21.

3. Kriteri qe pajtohet me rregullat ose qe i tejkalon ato
Te gjitha programet e certifikimit kerkojne, minimalisht, qe anetaret te pajtohen me rregullat ne nivel lokal, kombetar, rajonal, nderkombetar dhe shume nga keto permbajne kritere qe u kerkojne kompanive t'i tejkalojne keto nivele baze.

4. Angazhimet e Publikuara drejt Zhvillimit te Qendrueshem
Te gjitha bizneset e turizmit qe marrin persiper certifikimin bejne nje paraqitje te plote te angazhimit te tyre per zhvillimin e qendrueshem, megjithese ata ndryshojne shume persa u perket praktikave qe ata thone se jane te nevojshme per zhvillimin e qendrueshem. Ata qe perfshihen ne programet e certifikimit te turizmit kane prirje te paraqesin politika qe i referohen vetem operacioneve te tyre te brendshme. Duke u fokusuar ne cilesine e ujit dhe te ajrit, te mbeturinave dhe perdorimit te energjise; kompanite e perfshira ne turizmin e qendrueshem, do te kene qellime edhe me madhore qe marrin parasysh edhe impaktet e tyre ne ruajtjen e vlerave dhe ne komunitetet pritese.

5. Vleresimi dhe Auditimi
Te gjitha programet e certifikimit qe japin logot bazohen ne disa lloje vleresimesh. Vleresimi ose auditimi mund te jete i grupit te pare, te dyte, apo te trete, dhe mund te behet nga vete bizneset, nga nje shoqate e industrise se tregtise ose nga nje firme e pavarur sic eshte OJF-ja ose edhe nga qeveria.
Ne mbare boten jane vleresuar 200 agjensi certifikimi ku shumica prej te cilave jane kompani fitimprurese. Disa prej tyre jane akredituar, ata jane vlersuar nga nje organizem nderkombetar akreditimi dhe te tjeret jo.

6. Anetaresimi dhe Tarifat e anetaresimit
Shume programe certifikimi i regjistrojne pjesemarresit si anetare dhe caktojne nje tarife per ato biznese qe aplikojne per certifikimin. Keto para perdoren per te drejtuar programin dhe per te mbeshtetur me reklame dhe promocion logot dhe kompanite e certifikuara. Programet e certifikimit dhe/ose grupet e auditimit. Gjithashtu edhe tarifat e vleresimeve dhe dhe e sherbimeve te auditit qe ata ofrojne, percaktohen ne perputhje me madhesine dhe te ardhurat e kompanise. Keto tarifa ndryshojne shume dhe priren te jene me te larta per ato kompani qe perdorin ISO 14001 ose lloje te tjera sistemesh te manaxhimit te mjedisit. Per te ngritur nje sistem manaxhimi mjedisor, ndiqet nje program trajnimi per implementimin e EMS dhe se fundi merr nje audit te grupit te trete qe mund te kushtoje mijera dollare. Kjo kosto perben pengesen me te madhe te certifikimit per kompanite e vogla dhe te mesme. Disa programe — Flamuri Blu [lidhuni ne www.blueflag.org], per shembull—kane perfituar fonde nga qeveria te cilat kane bere te mundur te kryhen audite pa pagese ose me kosto minimale. Megjithate, fonde te tilla qeveritare nuk mund te jene te mundshme per periudha afatgjata dhe financimi i programeve te certifikimit mbetet nje ceshtje kryesore per diskutim te metejshem.

Me shume informacion rreth CERTIFIKIMIT ju mund te gjeni ne Parajsen e Mbrojtur: Programet e Certifikimit per Turizmin dhe Ekoturizmin e Qendrueshem.