Pershkrimi i zones

Bregdeti i Detit te Zi ne Rumani eshte i njohur per reren e tij te bute te shkelqyeshme dhe per plazhet qe derdhen butesisht. Uji i Detit te Zi eshte me pak i kripur ne krahasim me detet e tjera te brendshme (vetem 17%). Pothuajse ka nje mungese te batices dhe rrymes, dhe vertet gjate pjeses me te madhe te diteve ne vere deti eshte i qete. Gjeresia mesatare dhe e ulet favorizon nje klime te thate dhe percakton nje sezon te gjate turistik, qe zgjat nga Maji deri ne Tetor. Zbulimi lindor i bregdetit ofron nje perendim spektakolar te diellit dhe shkelqim drite maksimale, qe arrin deri ne 14 ore ne dite ne kulmin e stines se veres. Mamaia eshte vecanerisht e pershtatshme per familjet per shkak te bregdetit te saj te sigurte prej 8 km, e kufizuar nga peme dardhe te egra dhe e famshme per reren e saj te bute te shkelqyeshme.

MAMAIA:Sipas legjendes, zotet e krijuan Mamaia per te ribashkuar nje princeshe te rrembyer me vajzen e saj e cila gjendej ne breg duke thirrur Mamaia! Mamaia! Eshte nje nga resortet me te vjetra te Detit te Zi Rumun. Ai u zhvillua ne 1906, ne nje rrip te ngushte toke midis Liqenit Siutghiol (nje nga liqenet me te medha me uje te fresket ne Rumani) dhe Detit te Zi, pikerisht 5 km ne veri te Constanta. Resorti lulezoi pas 1919, me krijimin e nje kazinoje dhe vilash te pasura dhe ai u be keshtu nje rezidence verore e Mbretit Ferdinand.

Plazhi i Mamaia ka nje perqendrim te larte te aktiviteteve turistike dhe ka perjetuar erozione te ashpra.

Shkaqet e Erozionit

Ndertimet hidroteknike te bera mbi Danube dhe derdhjet e tij kane rezultuar ne nje pakesim serioz te prurjeve te sedimentit ne Danube, duke sjelle pasoja negative ne ekuilibrin e sedimentit bregdetar. Pervec kesaj, punimet hidroteknike dhe te portit kane nderprere rrjedhen e dokereve qe do te thote nje pakesim te sedimentit bregdetar dhe nje erozion theres vecanerisht ne plazhin Mamaia. Jane kryer tipe te ndryshme ndertimesh mbrojtese hidroteknike ne pjesen jugore te bregdetit i cili ishte me i prekuri nga erozioni.

Erozioni qe ndikon plazhin Mamaia

Erozioni bregdetar eshte nje problem tipik ne Mamaia, per shkak te argjinatures se portit Midia (5 Km e gjate) e cila pengon rrymen e dokerave nga veriu ne jug. Kjo argjinature shmang sedimentet e dokerave qe shkojne ne det te hapur nga jugu ne lindje dhe per kete arsye bregdeti Mamaia eshte transformuar ne nje liman, pothuajse me mungese totale te furnizimeve sedimentare natyrore. Ka patur nje pakesim gjeneral te furnizimit sedimentar ne zonen bregdetare pas mallkimit te lumit Danube qe vijoi me erozion gjithashtu.
Ne dimrin e 1988, pjesa jugore e bregdetit u demtua rende nga erozioni. Vija bregdetare u terhoq 59 m, midis viteve 1966 dhe 1988 dhe 88900 m² sipefaqe e bregdetit u gerrye. U moren masa urgjente mbrojtese (6 valepritese ne port dhe nje ushqyerje artificiale) per bregdetin Mamaia. Pas implementimit per mbrojtjen e bregdetit vija bregdetare u zmbraps vetem 35 m dhe ne nje zone te vogel. Akumulimi u regjistrua me nje vlere maksimale prej 15 m midis viteve 1978 dhe 1995.

Pjesa jugore e bregdetit Mamaia
a) ne 1961 perpara ndertimit te portit Midia
b) ne 1986 – pas kesaj

Efektet ne mbrojtjen e bregdetit

Ushqyerja e bregdetit eshte perdorur gjithnje e me shume si nje opsion ‘me i bute’ i pranueshem administrimi ne kundershti me valepriteset dhe vijat e takimit te projektuara ‘me veshtiresi’.
Avantazhet e ushqyerjes se bregdetit si nje opsion administrimi rezulton ne rezultate pozitive estetike te cilat shpesh sjellin clodhje dhe probabilitet minimal erozioni shkaktuar nga rrymat e poshtme. Ushqyerja e bregdetit ne Mamaia u aplikua per te rimbushur bregdetin e gerryer me material renor te pershtatshem, por per fat te keq materiali renor qe u perdor ishte shume i imet dhe ishte e pamundur te arrihej nje perputhje ekzakte. Udhezimet baze ligjerojne se materiali i perdorur per rimbushje mund te korrespondoje ne forme dhe madhesi me materialin renor te bregdetit lokal. Ne rastin e bregdetit Mamaia ky element u neglizhua. Nje tjeter parim i rendesishem dhe elementar qe u vu re ishte qe ekstremet mund te shmangen kur materiali eshte shume i imet (p.sh. rera nga Liqeni Siutghiol) kjo rezulton me turbullira dhe me problem ne mbajtjen e ujit. Rezultet permiresuan shkallen e erozionit e cila ishte me e larte se normalja per kete tip mjedisi.  
Efektet e valepriteseve jane ne menyre te moderuar pozitive, pasi shperndajne energjine e valeve hyrese dhe zvogelojne focen e valeve. Si rrjedhoje, pjesa jugore e bregdetit Mamaia eshte e mbrojtur pjeserisht nga erozioni, por vetem ne pjeset e ceketires ku valepriteset lejojne bregun te restaurohet. Profilet nenujore ne ceketiren e zones se mbrojtur te bregdetit Mamaia  paraqesin nje modifikim te larjes se njekohshme (-1 deri ne - 4) pozicionuar drejt detit ne mbeshtetje te valepriteseve.

Mund te permenden aspektet negative te valevepritese 

• Parqitja joestetike e valepriteseve te vecuara
• Ekstremitetet e valepriteseve bien per shkak te procesit te erozionit
• Ndryshimet e drejtimit te rrjedhes sjellin erosion te bregdetit midis valepriteseve
• Erozioni shtrihet ne nje zone bregdetare te pambrojtur

Efektet e padeshirueshme:

• Ndryshimet e rrymes
• Ndryshime te rendesishme te profilit bregdetar
• Pakesim te transportit sedimentar
• Cilesi te ujit lares ne sezonin veror
• Migrim te tetrapods per shkak te valepriteseve





 

Nje rrezik potencial qe vjen nga gerryerja e bregut

Rreziku i erozionit ekziston ne bregdetin Mamaia per shkak se nje pjese bregu i ngushte rere eshte i pambrojtur ndaj forcave hidrodinamike dhe ka mungese furnizimi me sediment. Gjate regjimit komunist u moren masa per mbrojtjen e bregdetit, kohe kur Mamaia ishte e prekur rende nga erozioni. Infrastruktura dhe aktivitetet turistike u demtuan. Nj pjese e madhe e bregdetit u zhduk dhe po keshtu edhe shetitorja. Nese procesi i erozionit vazhdon dhe nuk merren masat e duhura per mbrojtjen e bregdetit. Ekziston rreziku qe bregdeti dhe resortet te demtohen ne rastin e nje stuhie te forte te mundshme ne te ardhmen.

Kapaciteti Turistik

Resorti Mamaia ka kapacitetin me te madh turistik ne Bregdetin e  Detit te Zi Rumun, qe paraqet 26 474 shtreter ne 61 hotele (1 deri me 5 yje), 14 vila dhe 3 kampe ne 2002. Ai ndodhet midis Liqenit Siutghiol dhe Detit te Zi qe bashkohet me te ne veri te Constanta. Eshte krijuar ne 1906 kur u ndertuan ndertesat e para balneale. Pas 1919 u ndertuan nje Kazino dhe vilat rezidenciale te Mbretit Ferdinand. Ne fazen e dyte ne fillim te viteve 60-te u ndertuan hotelet e para. Resort i ri ne pjesen juglindore te Evropes u be i famshem per shkak te bregdetit renor te imet.

Pasojat e erozionit bregdetar ne turizem

Siperfaqja e plazhit Mamaias e llogaritur ne vije bregdetare prej 1.5 km gjate viteve 1966 -1988 u zhduk rreth 65% e siperfaqes se tij. Me nje shifer prej 4m² per turistet. Kjo shifer e humbjes se bregetit do te thote nje pakesim i madh i kapacitetit per turistet rreth 11 000 turiste per 22 vitet qe pasuan.